Het is belangrijk te zien wat je doel is en waar je staat ten opzichte van dat doel. Alleen wanneer je weet wat er ontbreekt aan kennis en kunde, kan je betekenisvolle keuzes maken. Cijfers geven vaak een te algemeen beeld. Een voortgangsoverzicht moet daarnaast niet statisch zijn. Het moet mogelijk zijn om (nog) niet behaalde kennis en vaardigheden te verbeteren.

Eigenaarschap
Je kunt alleen betekenisvolle keuzes maken als je weet waar je staat ten opzichte van je doel. Als betekenisvolle keuzes worden gemaakt met behulp van duidelijk leerdoelen en een duidelijk progressieoverzicht versterkt dit eigenaarschap. Een cijfer op een toets zegt te weinig over de specifieke behoeften van een leerling. De leerling moet in staat zijn in te zien welke kennis en vaardigheden ontbreken ten opzichte van de leerdoelen. Formatieve toetsen kunnen hierbij helpen om productief te kunnen falen en bredere keuzevrijheid te hebben.

Voortgang in spellen
In de meeste spellen wordt er een vorm van score bijgehouden. In simpele spellen zoals klaverjassen of tennis wordt er een score bijgehouden. De winnaar is degene met de meeste punten. Dit geeft je informatie waar je staat ten opzichte van je einddoel (de meeste punten hebben).

Uitgebreide bordspellen bieden meer variatie. Met het spel Agricola kan je op verschillende manieren punten halen om het spel te winnen. Zo kan je specialiseren in boerderijdieren, of akkers, een groot gezin vormen of speciale opdrachten volbrengen op kaartjes. In het spel Tales of the Arabian Nights kan je het spel alleen winnen als je een vooraf bepaald aantal story points en destiny points haalt. Alleen één van de twee halen is niet genoeg.

Agricola – Meerdere wegen leiden naar de overwinning

In Agricola maak je iedere ronde keuzes wat het beste is om je doel te bereiken. Kies je ervoor om een schaap van het bord te pakken, of juist die akker te ploegen, kies je ervoor een kookpot te maken, of pak je direct voedsel om je gezin te onderhouden. Je kunt alleen de juiste keuzes maken als je weet hoeveel punten je per mogelijkheid al hebt, wat de keuze je oplevert en hoe dat zich verhoudt ten opzichte van je einddoel.

Voortgang in computerspellen
Computerspellen kunnen veel meer informatie leveren. Niet alleen geven spellen zoals World of Warcraft en Neverwinter aan hoeveel je af staat van je volgende niveau, maar ook wat je hebt behaald en welke vaardigheden je beheerst. Het is een logboek van wat je hebt geleerd en nog kunt leren. Zonder deze informatie kan je nauwelijks eigen keuzes maken, je voelt je onderworpen aan willekeur en geluk.

Neverwinter – Overzicht van wat je kunt en waar kansen liggen

Andere spellen geven tijdens het spelen de benodigde informatie om in het moment keuzes te maken, in de zogenaamde HUD (Heads-Up Display) zie je welke mogelijkheden je hebt. Zo krijg je in Starcraft de hoeveelheid mineralen en gas te zien zodat je weet hoeveel je kunt uitgeven om speelelementen te maken.

Inzicht in progressie in het onderwijs
Computerspellen zijn vaak uitgebreid en je hebt zoveel keuzes dat een degelijk overzicht noodzakelijk is. In het onderwijs is het niet veel anders. Met alle vakken en deelgebieden in die vakken is het soms moeilijk te zien welke onderdelen extra aandacht nodig hebben.

Het is wel belangrijk dat een speler (en een leerling) het gevoel heeft invloed te hebben op de scores. Een score moet dynamisch zijn en niet een statisch cijfer die je ooit hebt gehaald maar niet meer kunt veranderen. Dit moedigt productief falen aan.

Je kunt inzicht krijgen in progressie door middel van cijfers, rubriks of een andere vorm van directe feedback. De vorm maakt in deze niet uit. Wel is het belangrijk dat een leerling snel kan zien waar de problemen zich voordoen, waar kansen liggen en waar de leerling goed in is. Uitgebreidde of verdiepende feedback kan daarnaast als bijlage worden toegevoegd. Ook geeft het remedial teachers veel sneller een beeld waar de problemen liggen.

Conclusie
Of je nu hard loopt, een spelletje speelt of iets aan het leren bent, je wilt weten waar je staat ten opzichte van je doel zodat je betekenisvolle keuzes kunt maken. Deze informatie moet dynamische zijn, je moet in staat zijn invloed uit te oefenen op de voortgang. Dit overzicht kan een onderdeel zijn van een portfolio.